projects books text cv publications contact

ALLEGORIES OF GOOD AND BAD GOVERNMENT

Van 1 tot 4 mei verblijven vier kunstenaars en vier politici dag en nacht in W139 om een grootschalig debat te voeren over hun onderlinge verbintenis. Hun doel is de huidige status quo tussen politiek en kunst te doorgronden en te doorbreken.
Kunstenaars en politici hebben zich bereid gevonden om met open vizier hun eigen doelen en strategieën en hun samenwerking met anderen ter discussie te stellen. Rondom dit gesprek vindt in W139 een tentoonstelling plaats van door de gesprekdeelnemers geagendeerde cases.

Het project Allegories of Good and Bad Government is het resultaat van een langlopende discussie tussen wethouder voor kunst en cultuur te Amsterdam Carolien Gehrels (PvdA) en beeldend kunstenaars Hans van Houwelingen en Jonas Staal. Alledrie stellen zij vanuit hun eigen praktijk de wederzijdse invloed en belangen tussen het politieke en artistieke domein ter discussie.
Gehrels deed hiervoor een belangrijke aanzet met haar Boekmanlezing van 5 juni 2009 getiteld „Overheid en kunst in Amsterdam: kunstbeleid in een postideologische (?) samenleving‟ waarin zij sprak over “het ongemak dat de politiek over alles iets mag vinden, behalve over kunst. Dat iedereen iets mag vinden over kunst, behalve politici. Dat de politiek zich kortom heeft laten ketenen door de grote liberale voorman Thorbecke, die in 1862 zei: “de overheid is geen oordelaar van kunst”. Van Houwelingen reageerde middels een opiniestuk in De Volkskrant van 16 juni 2009 getiteld „Angst enge staatskunst gratuit‟, waarin hij stelt dat de heftige reacties op de lezing van Gehrels “getuigen van een retorische status quo die al minstens een jaar of vijftig duurt: als de overheid zich wél met de kunst zou bemoeien, is het gedaan met de artistieke vrijheid en loert een culturele dictatuur.” En eindigt met de stelling dat “kunstenaars en overheid (..) mans genoeg [zijn] om voor hun eigen kwaliteit te staan. Wethouder Gehrels is bereid de status quo open te breken, ik ondersteun haar daarin van harte.” Ook Staal roept in zijn artikel „Verenig Kunst en Politiek‟ in het NRC Handelsblad van 25 september 2010 op tot het onderzoeken van een gezamenlijk artistiek en politiek project, en eindigt met een oproep: “Kunstenaars-politici en politici-kunstenaars! Laten wij onze kennis en inspiratie niet voor onszelf houden! Laten we deze tijd als ons momentum opeisen, eigenbelang aan de kant zetten en politiek en kunst weer samenbrengen. Want kunst behoort het volk toe, net als de politiek. Te lang zijn wij van elkaar gescheiden.”

Uit de dialoog tussen Gehrels, Van Houwelingen en Staal spreekt de wil af te rekenen met het ideologische vacuüm waarin zowel de kunst als de politiek zichzelf lamleggen en waarin de massale bezuinigingen op cultuur, die de huidige regering voorstaat, rechtvaardiging vindt. Wat hen bindt is het besef dat kunst en politiek elkaar op een veelheid van niveaus raken. Dat de samenleving
vorm krijgt door hun beider inbreng en het begrip ‘volksvertegenwoordiging’ zowel op politici als op kunstenaars van toepassing is.

Gijs Frieling, voormalig W139 directeur, nodigde wethouder Gehrels uit na haar Boekman lezing in 2009 om zelf een tentoonstelling samen te stellen. Zij ging toen niet op de invitatie in omdat er in die opzet geen gelijkwaardige verhouding tussen haar en de kunstenaars zou bestaan. Onder de huidige directeur, Tim Voss, krijgt dit project alsnog vorm. Gehrels, Van Houwelingen en Staal ontwikkelden gezamenlijk een concept, een gesammtkunstwerk, waarin een ferme stap gezet moet worden richting het doorbreken van de aloude status-quo: een hardnekkige retorische patstelling tussen het cliché van autonome kunst enerzijds versus staatskunst anderzijds. Het huidige politieke klimaat toont de urgentie van dit project.

Voor het algehele design van de tentoonstelling en faciliteiten die noodzakelijk zijn om vier dagen te slapen, eten, drinken, wassen, praten, rusten, noteren en dergelijke zal het Amsterdams design collectief Metahaven voorzien. Hun langlopende onderzoek naar de sociopolitieke rol en verantwoordelijkheid van het design vormen een belangrijke onderdeel in de organisatie van het project. Metahaven doet in samenspraak met de kunstenaars een ruimtelijke uitspraak over politiek en samenleven. Want alle concrete faciliteiten - voor spreken, eten, drinken, slapen, bewegen - voorzien dit project van een inhoudelijke dimensie. Kunstenaar-kok Sjim Hendrix zal eten gebruiken als een vorm van participatie en reflectie op de discussie.

De titel Allegories of Good and Bad Government is gekozen, naar aanleiding van de fresco’s van de Italiaanse schilder Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) in de Palazzo Pubblico van Siena. Daar bevinden zich de schilderingen Allegory of Good Government, Effects of Good Government on Town and Country en Allegory of Bad Government and its Effects on Town and Country.


Condities:

  1. 1. Vier kunstenaars en vier politici verblijven vier dagen en drie nachten in tentoonstellingsruimte W139. Zij voeren daar gedurende vier dagen een open gesprek over bestaande en potentiële relaties tussen hun werkgebieden.
  2. 2. Hun deelname is gebaseerd op betrokkenheid bij of verantwoordelijkheid voor de relatie tussen kunst en politiek. De kunstenaars en politici zijn geselecteerd op basis van hun representatieve functie binnen hun onderzoeksgebied.
  3. 3. De onafgebroken lengte van bijeenkomst- gedurende vier dagen, maar ook avonden en nachten - biedt optimale kans bestaande dogma's te doorbreken en vertrouwde agenda's neer te leggen.
  4. 4. Iedere deelnemer levert een case aan die de/een problematiek in hun onderzoekgebied met betrekking tot de relatie tussen kunst en politiek uitlicht. Acht cases vormen de agenda van het gesprek. Elk van de vier dagen wordt een artistieke en een politieke case besproken, van 09:00 tot 13:00 en van 14:00 tot 18:00.
  5. 5. De cases worden gedurende de gehele tentoonstellingsperiode in W139 geëxposeerd en vormen een zelfstandige tentoonstelling.
  6. 6. Het gehele gesprek wordt uitgeschreven door een griffier, zonder de vermelding wie op welk moment aan het woord is. Er ontstaat hiermee een gezamenlijk betoog dat ter plekke in tekst gevolgd kan worden. Zij is een gezamenlijk werk.
  7. 7. Het gesprek is niet publiekelijk bij te wonen maar wel op een scherm woordelijk te volgen. De ruimte van W139 is derhalve gedeeltelijk publiek toegankelijk.
  8. 8. Tijdens deze vier dagen is de gespreksruimte tussen 20:30 en 23:00 wel toegankelijk voor publiek. Kunstenaars, politici en andere belangstellenden kunnen dan in gesprek treden met de deelnemers.
  9. 9. Dit gesammtkunstwerk doet een uitspraak over de inrichting van de samenleving die uit een gezamenlijk auteurschap van kunstenaars en politici voortkomt. Het is een wederzijdse poging daarin nieuwe parameters te ontdekken.
  10. 10.Allegories of Good and Bad Government is confrontatie, debat, performance, tentoonstelling, politiek en kunst: het is een artistieke en politieke symbiotische daad.

 

Concept:
Carolien Gehrels / Hans van Houwelingen / Jonas Staal

Participanten:
Salima Belhaj (D66) / Tofik Dibi (GroenLinks) / Carolien Gehrels (PvdA) / Nicoline van Harskamp / Jeanne van Heeswijk / Hans van Houwelingen / Jonas Staal / Michiel van Wessem (VVD)

Ruimtelijk ontwerp:
Metahaven

Kok:
Sjim Hendrix

Inleiding op het werk van Ambrogio Lorenzetti (1290-1348):
Gijs Frieling