Dear visitor, we’re working on a new website. Coming soon!

projects books text cv publications contact

De Resident
Den Haag 1998
(niet gerealiseerd)

 “Met verhalende kwaliteit de gebouwde omgeving verrijken”. Met deze kwalificatie doet stedenbouwkundige en supervisor Rob Krier een beroep op de beeldende kunst voor De Resident, een nieuwe wijk in het centrum van Den Haag.
 “De gebouwde omgeving” in De Resident toont een nieuwe visie op de samenleving. Zij is niet meer gebaseerd op een modernistisch functionalistische ideologie maar speelt
op verhalende wijze in op een gedissocieerde samenleving. De relatie tussen de politiek, de architectuur en de kunst komt in een volstrekt nieuw daglicht te staan. Classicistische elementen in de architectuur zijn in dit nieuwe concept ontdaan van hun oude strenge politieke context en worden op sprookjesachtige wijze representatief voor een gemoedelijke sociaal-democratie.
De beeldende kunst wordt ingezet als bevestiging van deze denkwijze. Met de opmerking “met verhalende kwaliteit de gebouwde omgeving verrijken”, wordt bedoeld dat de kunstwerken de mensen blijmoedig moeten stemmen, net zoals de architectuur dat doet.
Deze opvatting heeft uiteraard geen ideologische achtergrond. Er hoeft geen boodschap worden uitgedragen. Er is geen sprake meer van representatie van politieke of economische macht, maar de representatie zelf bepaalt de kleur van de nieuwe samenleving. De Resident is een sprookje en mensen vinden dat sprookje leuk.
De vraag kan worden gesteld of een (mijn) kunstwerk onderdeel moet zijn van een ontwikkeling, waarin het gebruikelijk is – of wellicht noodzakelijk – een kritische uiteenzetting te vermijden. Andere kunstwerken, waarvan nu al bekend is dat zij in De Resident geplaatst worden, conformeren zich zonder meer aan een architectuur die niet gebaat is bij een uiteenzetting van zijn politieke voedingsbodem.
Ik wil een kunstwerk maken dat zich eveneens aan Kriers criterium houdt, maar dat zich wèl kritisch verhoudt tot zijn omgeving. Niet om zich daar tegen af te zetten en het als een hopeloos teken van regressie te verliezen van een nieuwe samenleving, maar om licht te werpen op de betekenis van deze nieuwe omgeving. Het postmodernisme is niet nihilistisch, maar nodigt uit tot een nieuwe speurtocht naar de normen en waarden en betekenissen die in een nieuwe wereld een rol spelen.
Ik wil betekenis geven aan het postmoderne van deze plek, of, om met Kriers woorden te spreken: met verhalende kwaliteit de gebouwde omgeving verrijken, maar ook verhelderen.
Mijn ontwerp voor De Resident vertelt een verhaal over de Vaderlandse geschiedenis in de huidige samenleving. Het voorstel is om een klassiek bronzen ruiterbeeld van prins Willem-Alexander, de toekomstige koning Willem IV, op het ovale Muzenplein van Adolfo Natalini te plaatsen.
De projectontwikkelaar heeft reeds een aantal kunstwerken aangekocht, die door middel van klassieke referenties – muzen, kolossus, torso, – de sfeer van de omgeving completeren. Dit ruiterbeeld onderschrijft deze trend, maar is bovendien ook onmiskenbaar historisch classicistisch, wat de nodige scherpte aan zal brengen.
De samenleving verandert, maar ook het koningshuis. Een ruiter te paard in de Haagse Resident functioneert als een sublimatie van alle bestaande ruiterbeelden. Was de ruiter die het paard bedwingt een representatie van de macht over het volk, in deze nieuwe omgeving is hij, ontdaan van die noodzaak, een sprookjesprins. Een prins op een paard is het fantasma van een goed functionerende moderne democratie.
In de Haagse traditie speelt het ruiterbeeld een bijzondere rol. De ruiterbeelden van Willem van Oranje (1843),
Willem II (1924) en Willem III (1921) geven een interessant beeld van de geschiedenis van deze stad. Een nieuwe prins te paard sluit prachtig aan op deze traditie. Willem IV zal de postmoderne samenleving representeren in een Vaderlands historisch perspectief. Dit kunstwerk dat, gelijk zijn omgeving, de Resident getiteld is, laat in meerdere opzichten zien waar het staat.

Bron: Hans van Houwelingen, ontwerptoelichting De Resident, Den Haag 1998